Introductie 

De term “neurologische aandoening” is een overkoepelend begrip voor aandoeningen in het centrale zenuwstelsel die invloed hebben op o.a. motor skills, geheugen en spierfunctie. Cerebrale parese (CP) is één van de grotere subgroepen binnen deze pathologie. Voor mensen met CP is het niet vanzelfsprekend om zelfstandig op een veilige manier te kunnen eten en drinken, vele van hen zijn daarom afhankelijk van sondevoeding. Kinderen met ernstige CP (GMFCS IV en V) hebben een grotere kans op een disbalans in hun energie-inname en hun energieverbruik, wat leidt tot de vorming van een grotere hoeveelheid lichaamsvet t.o.v. normaal ontwikkelende leeftijdsgenootjes. Ook krijgen deze kinderen vaker te maken met overgewicht. Om het gewicht onder controle te krijgen wordt sondevoeding soms verdund, dit heeft echter negatieve gevolgen op de eiwit- en micronutriënt inname. Daarnaast zijn gastro-intestinale (GI) klachten ook een integraal onderdeel van hun ziektebeeld. Een semi-elementaire, laag calorische sondevoeding, die alle vitaminen en mineralen bevat, zou voor deze kinderen een mogelijke oplossing kunnen zijn. In deze studie werd onderzocht wat de impact is van een dergelijke laag calorische, semi-elementaire sondevoeding (Peptamen Junior 0.6) op de GI symptomen, het gewicht en het voedingsregime in deze doelgroep. In totaal deden er 28 kinderen (met een gemiddelde leeftijd van 7 jaar) mee aan dit onderzoek.

Belangrijkste resultaten uit deze studie op een rij:

• Na de switch op Peptamen Junior 0.6 hadden minder kinderen last van GI klachten. Er werden verbeteringen gevonden in alle onderzochte GI klachten: overgeven, reflux, kokhalzen, costipatie en buikpijn.
• Het gewicht van 20 van de 28 kinderen stabiliseerden na slechts 1 maand na de switch op Peptamen Junior 0.6.
• Het voedingsplan werd bij 24 op de 28 kinderen versimpeld na de switch. Bijvoorbeeld doordat er minder voedingsbolussen gegeven moesten worden, of omdat ze simpelweg geen andere aanvullende supplementen meer nodig hadden.
• Er werd een algehele vermindering in de voorbereidingstijd gevonden bij 22 op de 28 kinderen.

Meer weten? Bekijk dan onderstaande infographic of lees hier de volledige studie. 

 

Het menselijk lichaam bestaat voor ongeveer 60% uit water (verschillend naargelang geslacht, leeftijd, …) dat instaat voor verschillende lichaamsfuncties zoals de lichaamstemperatuur op peil houden, het transport van voedings- en afvalstoffen verzorgen en een oplosmiddel voor chemische reacties zijn.^1,2,4,5 Ook de elektrolyten spelen een belangrijke rol in verschillende lichaamsfuncties waaronder het regelen van de lichaamstemperatuur, transport en signaaloverdracht.⁵ De water- en elektrolytenbalans zijn hierdoor cruciaal voor de homeostase van het menselijk lichaam. 

Indien er sprake is van een disbalans door meer verlies dan inname of te weinig inname van vocht, kan er risico zijn op dehydratatie, wat gedefinieerd wordt als >3% gewichtsverlies op korte termijn.⁴ Ondanks het feit dat dehydratatie bij iedereen kan voorkomen, hebben sommige patiëntenpopulaties er een hoger risico op, zoals de oudere bevolking, waarbij tot 60% gedehydrateerd is.^4,5 Hoewel dit niet altijd opgemerkt wordt, zijn er verschillende symptomen die kunnen wijzen op dehydratatie, waarvan het eerste het dorstgevoel is. Daarnaast kan er ook sterker geconcentreerde urine zijn (zie figuur). Naarmate er minder wordt gedronken, wordt de kleur van de urine steeds donkerder. Dit is een goede manier om na te gaan of je voldoende gehydrateerd bent.⁵

Daarnaast kan dehydratatie ook gekenmerkt worden door volgende symptomen⁶:  

• Versneld hartritme
• Vermoeidheid
• Droge mond en lippen
• Minder elasticiteit van de huid
• Suf voelen
• Constipatie 

Dehydratatie gaat bijgevolg gepaard met een verhoogd risico op morbiditeit en mortaliteit. Het is hierdoor van belang om dagelijks voldoende vochtinname te hebben die voor 80% geleverd wordt door het consumeren van dranken.⁴ De aanbeveling voor dagelijkse inname van water bedraagt 1,5-2,5l/dag.^2,3 

Referentielijst

1. DeAnn et al. (Jan, 2019). Narrative Review of Hydration and Selected Health Outcomes in the General Population. Nutrients. 1;11(1):70. doi: 10.3390/nu11010070.
2. EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition, and Allergies (NDA); Scientific Opinion on Dietary reference values for water. EFSA Journal 2010; 8(3):1459. [48 pp.]. doi:10.2903/j.efsa.2010.1459
3. Hoge Gezondheidsraad. Voedingsaanbevelingen voor België (2016) Consulted on Feb 27th, 2025. Available from: https://www.health.belgium.be/sites/default/files/uploads/fields/fpshealth_theme_file/9285_voedingsaanbev_16122016_a5.pdf
4. Reber et al. (Nov, 2019). Management of Dehydration in Patients Suffering Swallowing Difficulties. J Clin Med. 8;8(11):1923. doi: 10.3390/jcm8111923.
5. Shizhen et al. (Jun, 2023). Hydration Status in Older Adults: Current Knowledge and Future Challenges. Nutrients. 2;15(11):2609. doi: 10.3390/nu15112609.

Vaak wordt gedacht dat kinderen die een koemelkallergie hebben, ook lactose moeten vermijden. Dit zijn echter twee totaal verschillende zaken die niks met elkaar te maken hebben. Bij een intolerantie op lactose is er een verminderde capaciteit van het lichaam om lactose te kunnen verteren, terwijl er bij een koemelkallergie sprake is van een allergische reactie op de eiwitten in koemelk. De symptomen van beide reacties zijn echter wel heel vergelijkbaar waardoor het soms lastig is om ze uit elkaar te houden. Een belangrijke kanttekening hierbij is wel dat lactose van nature in hele hoge hoeveelheden voorkomt in moedermelk, de kans dat een zuigeling lactose intolerant is, is daardoor heel erg klein. Borstvoeding is immers de enige voeding die een jonge zuigeling binnen krijgt! In onderstaande infographic worden deze en andere punten kort samengevat.

Wil je meer weten over onze producten geschikt bij een koemelkallergie of lactose intolerantie? Klik hier.

Wil je meer weten over koemelkallergie? Klik hier.

 

Referenties: gebaseerd op de infographic van het Nestlé Nutrition Institute (NNI), 2021. 

1) Di Costanzo et al. Ann Nutr Metab. 2019;73:suppl 4:30-37. 

2) Annales Nestlé 2018;Vol 73:No. 3. 

3) Grand et al. Gut. 2003;52(5):617-619. 

4) NNI. Lactose intolerance: common misunderstandings. 2021. URL: https://www.nestlenutrition-institute.org/publication-series/lactose-intolerance-common-misunderstandings

Wei-eiwit speelt een cruciale rol in de wereld van medische voeding en biedt aanzienlijke voordelen voor mensen die herstellen van ziekte of chirurgie, evenals voor ouderen en mensen met specifieke voedingsbehoeften. Dit hoogwaardige eiwit, afkomstig van melk, is rijk aan essentiële aminozuren en wordt snel door het lichaam opgenomen, wat het een waardevolle aanvulling maakt voor diegenen die hun eiwitinname willen verhogen in een medische context. 

De voordelen van wei-eiwit in medische voeding zijn indrukwekkend. Het ondersteunt niet alleen de spiergroei, maar bevordert ook het herstel van weefsels en helpt bij het behoud van spiermassa, wat essentieel is voor patiënten die herstellen van een operatie of ziekte. Bovendien kan het nuttig zijn voor ouderen die vaak moeite hebben om voldoende eiwitten binnen te krijgen, wat kan leiden tot spierverlies en andere gezondheidsproblemen. 

Bij het kiezen van wei-eiwit voor medische voeding is het belangrijk om te letten op de kwaliteit van het product. Medische voeding met de juiste wei-eiwit kan je niet alleen je voedingsdoelen bereiken, maar ook bijdragen aan een sneller herstel en een betere algehele gezondheid. 

Bekijk hier de video voor uitleg en de voordelen van wei-eiwitten die Peptamen^® voeding bevat en beoordeel zelf. 

Wilt u vandaag nog alle voordelen van wei-eiwit op 1 A4-tje bij de hand hebben? Download hier de samenvatting.

Wei-eiwit is een natuurlijk bestanddeel van melk en melkproducten. Melk bevat twee soorten eiwit caseïne (80%) en wei (20%) waarvan wei-eiwit het vloeibare eiwit in melkeiwit is. Wei-eiwit is een compleet eiwit. Een compleet eiwit bevat alle essentiële aminozuren (EAZ) en heeft een hoge biologische waarde. Daarbij is wei-eiwit rijk aan vertakte keten aminozuren (Branched Chain Amino Acids) (BCAA): leucine, isoleucine en valine. Wei-eiwitten in sondevoeding worden vaak gehydrolyseerd. Hydrolyse is een onderdeel van de spijsvertering waarbij eiwitten worden gesplitst in kleinere peptiden en aminozuren. Werkingsmechanisme Wei-eiwitten worden ook wel “snelle” eiwitten genoemd omdat ze vloeibaar blijven, zelfs in het zure milieu van de maag. Hierdoor komen wei-eiwitten sneller, dan andere soorten eiwitten, in de dunne darm. Wei-eiwitten leveren een hoge bijdrage aan cysteine, de precursor van glutathion. Glutathion speelt een rol bij het reduceren van oxidatieve stress en het reguleren van het cellulaire metabolisme.

minder reflux; beter glucose tolerantie; betere GI tolerantie; meer kans op het behalen van voedingsdoelen; behoud van spiermassa; modulatie van immuunrespons / oxidatieve stress

 

MCT-vetten, of middellange-keten triglyceriden, zijn een unieke groep vetten die steeds meer aandacht krijgen in de medische voeding. Deze vetten worden snel en efficiënt door het lichaam opgenomen, wat hen bijzonder geschikt maakt voor patiënten met specifieke voedingsbehoeften, zoals diegenen met spijsverteringsproblemen of malabsorptie.

Peptamen^® is een medisch voedingsproduct dat een hoog percentage MCT-vetten bevat en speciaal is ontwikkeld voor patiënten met een verhoogde energiebehoefte en beperkte vetabsorptie. De voordelen van MCT-vetten ten opzichte van lange-keten triglyceriden (LCT) zijn aanzienlijk. MCT's worden sneller gemetaboliseerd in de lever en omgezet in energie, wat resulteert in een snellere beschikbaarheid van brandstof voor het lichaam. Dit kan bijzonder nuttig zijn voor patiënten die herstellen van een ziekte of operatie, waar een snelle energievoorziening essentieel is voor het herstelproces.

Een belangrijk voordeel van een hoog gehalte aan MCT-vetten, zoals dat in Peptamen^® voorkomt, is de positieve impact op spijsverteringsklachten. MCT-vetten zijn gemakkelijker te verteren en kunnen helpen bij het verminderen van symptomen zoals reflux, misselijkheid, overgeven, constipatie, diarree en krampen. Dit maakt ze bijzonder geschikt voor patiënten die gevoelig zijn voor deze aandoeningen of die lijden aan aandoeningen zoals het prikkelbare darmsyndroom (PDS) of andere gastro-intestinale problemen. Bovendien hebben MCT-vetten een lagere kans op het veroorzaken van spijsverteringsongemakken in vergelijking met LCT's, wat hun gebruik in medische voeding nog aantrekkelijker maakt. Door de eenvoudiger vertering en de mogelijkheid om de spijsvertering te ondersteunen, kunnen MCT-vetten bijdragen aan een betere algehele voedingsstatus en welzijn van patiënten.

Een ander belangrijk voordeel van MCT-vetten is dat ze minder afhankelijk zijn van galzouten voor de vertering. Dit maakt ze ideaal voor mensen met een verminderde galproductie of leverfunctie. In tegenstelling tot LCT's, die een complexer verteringsproces vereisen, kunnen MCT's direct worden omgezet in ketonlichamen, die een alternatieve energiebron vormen voor de hersenen en andere organen. Dit kan vooral voordelig zijn voor patiënten met neurologische aandoeningen of voor degenen die worstelen met een verminderde eetlust.

Samenvattend bieden MCT-vetten, zoals die in Peptamen^® worden aangetroffen, talrijke voordelen voor medische voeding. Hun snelle opname en ondersteuning bij spijsverteringsklachten maken ze een waardevolle aanvulling voor patiënten met speciale voedingsbehoeften.

Bekijk deze video voor het werkingsmechanisme van MCT.

Wil u vandaag nog alle voordelen van wei-eiwit op 1 A4-tje bij de hand hebben? Download hier de samenvatting.

 

Ben jij ook zo gek van brood? Door het exclusie dieet kan het moeilijk zijn om nog van brood te blijven genieten. Gelukkig heeft onze eigen "ModuChef" Leticia een overheerlijk brood recept voor de echte broodliefhebbers ontwikkeld! Wil je ook tijdens het volgen van het Crohn's Disease Exclusie Dieet (CDED) kunnen blijven genieten van jouw broodje tussen de middag? Ga dan nu zelf aan de slag en maak jouw eigen CDED-approved brood! 

Heb je behoefte aan wat praktische tips? Bekijk dan hieronder de kookvideo van Leticia waarin ze laat zien hoe je dit lekkere recept zelf maakt! 

Geïnspireerd geraakt? Bekijk dan deze pagina met nog meer recepten volgens het CDED! 

INGREDIËNTEN

• 165 g Modulen^® IBD
• 100 g rijstbloem
• 1/4 theelepel vers gesneden rozemarijn
• 1 theelepel zout
• 1 eetlepel olijfolie
• 150 ml lauwwarm water (afhankelijk van de consistentie van de rijstbloem heb je iets meer of minder water nodig)
• Peper naar smaak
• 4 eieren
• 1/4 theelepel citroensap

BEREIDING

1. Verwarm de oven voor op 190°C
2. In een kom, mix Modulen^® IBD, rijstbloem, rozemarijn, olijfolie, zout en peper. Voeg het water toe en meng goed tot een deegvormige massa.
3. In een andere kom, klop het eiwit van de eieren op totdat het stijf is. Voeg het citroensap eraan toe en blijf roeren totdat je een vaste meringue krijgt. Verwerk het mengsel met Modulen^® IBD en meng voorzichtig het meringue eronder.
4. Plaats het deeg in een bakplaat/vorm (vet eerst de vorm in of doe er een vel bakpapier in). Verdeel bovenop het deeg het eigeel van het ei. Dit geeft een mooie korst als eindresultaat.
5. Bak voor 35 à 40 minuten op 180-200^°C, afhankelijk van de oven dat u gebruikt.

ALLERGENEN

• Modulen^® IBD bevat melk en soja.
• Allergenen van andere ingrediënten dient u te controleren

Korte samenvatting van deze review paper 

In deze systematic review werden "randomized clinical trials" meegenomen in de evalutie van nutritionele en dieet gerelateerde interventies bij kinderen met cerebrale parese (CP). Uiteindelijk werden 15 studies geïncludeerd in dit onderzoek. 

Positieve resultaten werden o.a. gevonden op de volgende aspecten: 

1. wei-gebaseerde enterale formules werden gelinkt aan een sneller maaglediging wat een positieve bijdrage had aan het verminderen van gastro-oesofageale reflux (GER), en verminderde symptomen als kokhalzen (6 studies). 
2. voor de verbetering van antropometrische metingen (gewicht, armomtrek en huidplooimeting bij de triceps) hielp de suppletie met een speciaal vet mengsel of een dieet met een hoge energiedichtheid (2 studies). 
3. suppletie met probiotica, prebiotica, synbiotica of magnesium leek te helpen bij het tegengaan van constipatie, in beide studies werden er verbeteringen gevonden in de stoelgang frequentie en de consistentie van de stoelgang (2 studies). 

Op basis van deze review kan gesteld worden dat sommige dieetsinterventies lijken te helpen met de promotie van belangrijke klinische uitkomsten in deze patiënten, er moet echter wel gesteld worden dat het bewijs hiervoor niet heel sterk is. Er is meer onderzoek nodig om te bepalen welke nutritionele interventies effect hebben bij deze doelgroep. 

Nieuwsgierig geworden? 

Klik hier om de link te openen naar de volledige paper. 

Referentie: Rebelo et al. PLoS One 2022;17(7):e0271993. doi: 10.1371/journal.pone.0271993.

Na de publicatie van de Engelstalige versie van de EDACS, een classificiatie systeem voor het bepalen van de mate van kauw- en slikproblemen bij mensen met cerebrale parese (CP), werd dit classificatie systeem in 2018 vertaald en gevalideerd naar het Nederlands.

EDACS staat voor "Eating and Drinking Classification System" en geeft een score van 1 t/m 5 waarin de mate van kauw- en slikproblemen bij een persoon met CP kan worden vastgesteld. 

De Nederlandstalige versie van de EDACS wordt hieronder weergegeven. Uit het corresponderende onderzoek blijkt dat de Nederlandse versie van de EDACS betrouwbaar en valide is.1 Daarnaast kan de tool makkelijk gebruikt worden door niet alleen logopedisten, maar ook ouders van kinderen met CP. Er was een grote mate van consistentie tussen de beoordeling van de ouders en de professionals. De EDACS geeft de mogelijkheid om op een uniforme en efficiënte manier te communiceren over veilig en efficiënt eten en drinken, in zowel een klinische context als een onderzoekscontext.¹

Figuur 1. Nederlandse versie van de EDACS (aangepast vanuit Van Hulst et al. 2018). 

Referentie: 

1) Van Hulst et al. J Ped Rehab Med 2018:115-124. DOI 10.3233/PRM-170515.

Eet- en drinkproblemen bij CP 

Door een hersenbeschadiging hebben mensen met cerebrale parese (CP) te maken met bewegingsgerelateerde stoornissen. Deze "motor stoornissen" worden vaak beoordeeld a.d.h.v. de GMFCS, de Gross Motor Function Classification System. Veel mensen zijn zich echter niet bewust dat die motor stoornissen een impact kunnen hebben op de (on)mogelijkheid om te eten en drinken.^1,2 Dysfagie, eet- en drinkproblematiek, is een veel voorkomende probleem bij mensen met CP, met prevalenties die kunnen oplopen tot 90%!² 

Toch wordt dysfagie vaak niet herkend bij deze populatie. Om hierbij te helpen is de "EDACS" ontwikkeld, de "Eating and Drinking Ability Classification System", dat op eenzelfde manier werkt als bijv. de GMFCS. 

In deze studie werd de validiteit en de betrouwbaarheid van de EDACS geëvalueerd in een populatie met mensen met CP. Samenvattend kan worden geconcludeerd dat de EDACS een valide systeem is met een brede betrouwbaarheid. De EDACS is in staat om de eet- en drinkmogelijkheden vast te stellen bij kinderen met CP vanaf 3 jaar. 

Tabel 1. Uitleg bij de verschillende EDACS niveaus (bron: Sellers et al. Dev Med Child Neurol 2014;56(3):245-51, Appendix 1).

Voor meer informatie bekijk de volledige publicatie, in Appendix I van de publicatie vindt u meer informatie over de EDACS zelf en de verschillende niveaus binnen de EDACS. 

Referenties: 

1) Sellers et al. Dev Med Child Neurol 2014;56(3):245-51 https://doi.org/10.1111/dmcn.12352; 

2) Romano et al. JPGN 2017;65(2):242-264. DOI: https://doi.org/10.1097/MPG.0000000000001646

Op 19 juni jl. verscheen het rapport "Ondervoeding in de zorg: behandeling loont", geschreven door Mark Nuijten, in opdracht van Eurocept Homecare, Kenniscentrum Ondervoeding, MediReva, Sorgente en de Vereniging van Nederlandse Fabrikanten van Kinder- en Dieetvoedingsmiddelen (VNFKD).  

Achtergrond 

Er wordt geschat dat tussen de 20 en 25% van de volwassen patiënten in het ziekenhuis, de zorginstellingen en de thuiszorg ondervoed zijn. Helaas krijgt lang niet iedereen de behandeling die nodig is om ondervoeding tegen te gaan, terwijl behandeling loont. In 2014 werd reeds een vergelijkbaar economisch onderzoek uitgevoerd om de maatschappelijke kosten van ondervoeding in Nederland in kaart te brengen. Toen werden de totale maatschappelijke kosten van ondervoeding ingeschat op € 1,8 miljard per jaar. Aangezien er in 10 jaar tijd veel veranderd is, werd een nieuwe analyse noodzakelijk geacht.  

Het huidig onderzoek stelde 2 doelstellingen:

1. Het bepalen van de kosten van onbehandelde ondervoeding in Nederland (uitgaande van de zorgkosten in 2023).

2. Het bepalen van de kosten en de baten van de behandeling van ondervoeding. Meer specifiek de dieetbehandeling met zo nodig gebruik van medische drinkvoeding in ziekenhuizen, zorginstellingen (intramuraal) en thuis (extramuraal, met of zonder thuiszorg) in 2023.

De belangrijkste resultaten kunnen als volgt worden samengevat:

• De directe medische kosten van onbehandelde ondervoeding worden geschat op € 3 miljard in het jaar waarin de ondervoeding optreedt. Dit is 3,4% van de totale jaarlijkse zorgkosten in Nederland in 2023!

• De totale kosten van onbehandelde ondervoeding in het jaar van optreden van de ondervoeding bedragen € 5,4 miljard. Hieronder vallen: niet-medische kosten, indirecte kosten aan arbeidsverzuim en de kosten door verlies aan QALYs (Quality Adjusted Life Years - d.w.z. de winst in de voor kwaliteit gecorrigeerde levensjaren).

• Wanneer iemand 5 jaar lang onbehandeld blijft voor ondervoeding kunnen deze kosten oplopen naar € 15,0 miljard.

• M.b.t. de kosten en baten kan het volgende worden samengevat: de kosten voor de behandeling van ondervoeding worden berekend op € 360 miljoen. De daaraan gelinkte baten van directe medische kosten door behandeling van ondervoeding worden berekend op € 583 miljoen. De behandeling van ondervoeding levert hierdoor een netto besparing van directe medische kosten op van € 223 miljoen (€ 583 miljoen - € 360 miljoen). Wanneer de overige kosten in het jaar van optreden van de ondervoeding hierbij op worden geteld loopt dit zelfs op naar een netto kostenbesparing van € 749 miljoen (denk hierbij aan besparingen op niet-medische kosten, lagere indirecte kosten aan arbeidsverzuim en lagere kosten door minder verlies aan QALYs). Als deze analyse verder wordt uitgebreid tot 5 jaar lopen de netto besparingen verder op naar € 5,2 miljard!

• Door de behandeling van ondervoeding leven mensen langer, deze extra levensjaren brengen echter wel kosten met zich mee. Om hier meer inzicht in te verkrijgen werd er ook gekeken naar de doelmatigheid van de behandeling van ondervoeding over een levenslange periode. Dit werd berekend door de netto extra kosten door de behandeling van ondervoeding, zonder de monetaire waarden van de QALYs, te delen door de winst in QALYs. Hierdoor krijg je uiteindelijk een waarde voor de kosten per QALY; voor de behandeling van ondervoeding werden deze berekend op € 15.552. In Nederland is men bereid om € 20.000 tot € 80.000 per QALY te besteden, afhankelijk van de ziektelast. Met een kost per QALY van € 15.552 kan de behandeling van ondervoeding als zeer doelmatig worden beschouwd.

In het kort:

• Elke geïnvesteerde euro die besteed wordt aan de behandeling van ondervoeding levert € 2,08 op (€ 749 miljoen /  €360 miljoen) in het jaar van het optreden van de ondervoeding.

• Wanneer deze analyse wordt uitgebreid over 5 jaar, levert elke geïnvesteerde euro € 14,44 op (€ 5,2 miljard / € 360 miljoen).

Concluderend kan dus gesteld worden dat de behandeling van ondervoeding op zowel korte als lange termijn kostenbesparend is.

Het volledige Nederlandstalige rapport kunt u hier zelf nalezen.

Wist u dat er ook gevalideerde screeningstools beschikbaar zijn om ondervoeding te checken bij ouderen? Het invullen van de volledige MNA duurt 10 tot 15 minuten, klik hier om de MNA te bekijken. 

Dit rapport werd mede mogelijk gemaakt dankzij de MNI GROW 6 van de "Medical Nutrition Industry" (MNI).