Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.

Deze website is exclusief voor zorgprofessionals in Nederland en België

Taal:

Open Menu

Doctoraatsverdediging: CDED-dieet bij de Ziekte van Crohn

Op 16 oktober 2025 verdedigde Rotem Sigall Boneh haar proefschrift over de rol van het Crohn’s Disease Exclusion Diet (CDED) bij de behandeling van de ziekte van Crohn.

Achtergrond 

De incidentie van inflammatoire darmziekten (IBD) neemt wereldwijd toe. De ziekte heeft een multifactoriële oorsprong, waarbij genetische factoren, het immuunsysteem en het darmmicrobioom een rol spelen. Hoewel farmaceutische therapieën vaak effectief zijn in het onderdrukken van ontstekingen, pakken ze de onderliggende oorzaken van de ziekte niet aan. Eerder onderzoek heeft aangetoond dat het Exclusieve Enterale Voedingsdieet (EEN) een hoge remissiegraad kan opleveren na zes tot acht weken behandeling. De toepassing van dit dieet is echter beperkt vanwege de lage therapietrouw en het sterk beperkende karakter ervan. 

 

Onderzoeksdoel 

Het doel van Mevrouw Boneh’s doctoraatsonderzoek was om het Crohn’s Disease Exclusion Diet (CDED) verder te onderzoeken. De focus lag op: het begrijpen van de mechanismen tussen het microbioom en de gastheer, het identificeren van voorspellers van de behandelrespons, en het verbeteren van de toepasbaarheid van dieetinterventies bij verschillende patiëntengroepen. 

 

Onderzoek en Resultaten 

Dit doctoraatsonderzoek bestudeerde zowel kinderen als volwassenen met de ziekte van Crohn. Bij kinderen bleek na zes weken behandeling met het CDED-dieet, ondersteund door Modulen®, de tolerantie aanzienlijk beter dan bij het EEN-dieet. De meeste kinderen bereikten remissie na zes weken, en deze remissie bleef behouden. Bij volwassenen werden ook positieve effecten waargenomen, hoewel de therapietrouw uitdagender was. Toch toonde het onderzoek aan dat het dieet leidde tot klinische en biochemische verbetering en een gunstige invloed had op het microbioom. 

 

De effectiviteit van het CDED-dieet lijkt verband te houden met: 

  • een toename in microbiële diversiteit
  • een toename van gunstige bacteriën en een afname van pathogene soorten
  • verbeterde intestinale permeabiliteit
  • veranderingen in het tryptofaanmetabolisme, wat mogelijk een rol speelt in immuunregulatie

 

Discussie en Vragen van de Commissie 

Rotem thesis

Na de presentatie stelde de doctoraatscommissie verschillende diepgaande vragen, waaronder: 

  • Is het nodig om het dieet te starten met twee weken EEN? Volgens de onderzoeker is dit waarschijnlijk niet nodig, behalve bij ernstig zieke patiënten.
  • Spelen probiotica een rol bij patiënten met de ziekte van Crohn? Momenteel is er geen wetenschappelijk bewijs dat het gebruik van probiotica in deze context een rol speelt.
  • Hoe lang moeten patiënten het CDED-dieet volgen, en kunnen ze overstappen op een mediterraan dieet? Dit is nog onderwerp van lopend onderzoek.
  • Welke principes van het CDED zijn het belangrijkste om te behouden? Mevrouw Boneh benadrukte het belang van voldoende inname van fruit en groenten en het beperken van bewerkte voedingsmiddelen." 

 

Conclusie 

Het doctoraatsonderzoek van Rotem Sigall Boneh biedt belangrijke inzichten in de rol van voeding bij de ziekte van Crohn. Het CDED-dieet blijkt een veelbelovende, beter haalbare behandelingsoptie te zijn die niet alleen leidt tot klinische remissie, maar ook bijdraagt aan het herstel van de darmgezondheid via gunstige veranderingen in het microbioom. 

Lees het volledige proefschrift via: https://dare.uva.nl/search?identifier=15e510db-c7c2-42c2-9032-eb7c387eb75b 

Meer over Modulen® weten? Klik hier

Rotem Thesis
Main Category
Article Type
Image Type Desktop
Rotem Thesis
Medical Speciality
Anonymous access
Uit

Vochtinname monitoren met vochtdagboek

Voldoende vochtinname is essentieel voor een goede lichamelijke en cognitieve werking. Toch is het voor veel mensen een uitdaging om dagelijks genoeg te drinken. Vooral kwetsbare doelgroepen zoals ouderen, kinderen met mobiliteitsproblemen, mensen met slikproblemen of cognitieve beperkingen lopen risico op uitdroging. Een praktisch hulpmiddel zoals een vochtdagboek kan hierbij ondersteuning bieden. Login en ontdek deze handige tool om de vochtinname te monitoren.

Vochtinname monitoren met urinekleurkaart

Voldoende hydrateren is essentieel voor een goed functionerend lichaam. Niet alleen bestaat het menselijk lichaam uit 60% water, het draagt ook bij aan verschillende lichaamsfuncties waaronder een transportfunctie voor voedings- en afvalstoffen en de lichaamstemperatuur op peil te houden. Indien er onvoldoende water gedronken wordt, is er een verhoogde kans op dehydratatie wat verschillende klachten kan veroorzaken. Om tijdig te kunnen reageren, bestaat er een handige tool om op basis van de kleur van de urine, na te gaan of er voldoende gedronken wordt.

Een keuze maken in sondevoeding

Voor patiënten die niet in staat zijn om via orale weg voldoende voedingsstoffen in te nemen, is sondevoeding essentieel. Ontdek hier onze beslisboom voor sondevoeding. Deze handige tool biedt een overzicht van diverse enterale voedingsproducten die zijn afgestemd op de specifieke behoeften van patiënten. 

Raadpleeg de beslisboom en vind de juiste sondevoeding voor uw patiënten!

 

 

Sondevoeding is een cruciaal medisch hulpmiddel voor patiënten die niet voldoende voedingsstoffen via orale weg kunnen innemen, maar waar het maagdarmstelsel intact is. Via een sonde wordt vloeibare voeding rechtstreeks in het maagdarmstelsel gebracht, zodat de patiënt voldoende energie en voedingsstoffen ontvangt. Onze beslisboom biedt een overzicht van verschillende soorten sondevoeding die zijn afgestemd op de specifieke behoeften van de patiënt.

In de beslisboom vindt u opties voor sondevoeding op basis van echte ingrediënten en/of plantaardige voeding, wat kan bijdragen tot een meer natuurlijke voedingsinname. Daarnaast wordt er een onderscheid gemaakt tussen polymere en peptide-gebaseerde sondevoeding.

Polymere sondevoeding is beschikbaar voor patiënten met zowel standaard als hoge energie-en/of eiwitbehoeften, en bestaat met of zonder vezels. Het productassortiment biedt ook peptide-gebaseerde sondevoeding, die geschikt is voor standaard en hoge energie-en/of eiwitbehoeften, met of zonder vezels, evenals voor lage energie-en/of eiwitbehoeften met vezels.

Door de beslisboom te raadplegen kunt u eenvoudig de juiste sondevoeding selecteren die aansluit bij de unieke voedingsbehoeften van uw patiënten, en helpt u hen bij het verbeteren van hun welzijn en kwaliteit van leven.

Sondevoeding overzicht
Main Category
Article Type
Image Type Desktop
Sondevoeding overzicht
Medical Speciality
Anonymous access
Uit

Assortiment orale medische voeding

Ontdek de meest geschikte oplossing voor uw patiënt aan de hand van het productoverzicht van onze orale medische voeding. Heeft de patiënt extra eiwitten, energie of specifieke smaken nodig: alle informatie over volumes, voedingswaarden, indicaties en CNK-codes (alleen België) zijn hier beschikbaar in één oogopslag.

 

 

Orale medische voeding is speciaal ontwikkeld voor patiënten die extra voedingsondersteuning nodig hebben, bijvoorbeeld bij (risico op) ondervoeding of specifieke medische aandoeningen. Het kiezen van het juiste product kan een uitdaging zijn, gezien de uiteenlopende behoeften van patiënten.

Ons overzicht biedt ondersteuning om de meest geschikte keuze binnen ons aanbod te maken. Meer informatie over volumes, voedingswaarden, indicaties, smaken en CNK-codes (alleen België) van onze orale medische voeding in één oogopslag.

Product overzicht ONS
Main Category
Article Type
Image Type Desktop
Product overzicht ONS
Medical Speciality
Anonymous access
Uit

Medische voeding bij kauw-en slikproblemen

Kauw-en slikproblemen, zoals dysfagie, kunnen de inname van voldoende voedingsstoffen bemoeilijken. Met de juiste aanpassingen van de consistentie van de voeding kunnen complicaties worden voorkomen. Ontdek onze handige beslisboom die zorgverleners en patiënten helpt bij het maken van de juiste voedingskeuzes. Vind een overzicht van medische voeding die geschikt is voor kauw- en slikproblemen.

 

 

Dysfagie, ofwel kauw-en slikproblemen, is een veelvoorkomend probleem dat kan voortvloeien uit diverse medische aandoeningen, waaronder neurologische aandoeningen. Het kan zich uiten in verschillende vormen, van moeite bij het starten van de slikbeweging tot het gevoel hebben van vastzittende voeding in de keel. Dit kan leiden tot angst en stress tijdens het eten, wat de levenskwaliteit van de patiënt negatief beïnvloedt.

De gevolgen van dysfagie kunnen ernstige gezondheidsrisico’s met zich meebrengen. Een veel voorkomende complicatie is aspiratiepneumonie, waarbij voeding of vloeistof in de luchtwegen terechtkomt en een longontsteking kan veroorzaken. Ook ondervoeding en dehydratatie kunnen optreden ten gevolge van kauw-en slikproblemen, wat kan leiden tot verdere verslechtering van de gezondheid.

Deze risico’s kunnen beperkt worden door voeding en dranken aan te passen aan de specifieke behoeften van de patiënt. Het International Dysphagia Diet Standardisation Initiative (IDDSI) biedt richtlijnen voor het creëren van voeding met verschillende consistenties, variërend van vloeibare diëten tot aangepaste vaste voeding. Deze richtlijnen helpen zorgverleners en patiënten bij het bereiden van smakelijke en voedzame maaltijden die passen bij de slikcapaciteiten van de patiënt.

Op deze pagina vindt u een overzicht van producten die geschikt zijn voor patiënten met kauw-en slikproblemen, waaronder verdikkingsmiddelen, energie-en eiwitverrijkte producten, en kant-en-klaar verdikte dranken. Raadpleeg de beslisboom als hulpmiddel om de juiste voedingskeuzes te maken.

Beslisboom voor dysfagie producten
Main Category
Article Type
Image Type Desktop
Beslisboom voor dysfagie producten
Medical Speciality
Anonymous access
Uit

Nutritionele aanpak van gehospitaliseerde kinderen in België

Dit vervolgonderzoek gaat over de nutritionele aanpak bij gehospitaliseerde kinderen in Belgische ziekenhuizen. Er werd gepeild naar onder meer de aanwezigheid en rol van diëtisten, de gebruiken voor screening naar en aanpak van ondervoeding en de opvolging na ontslag uit het ziekenhuis. Er werd een positieve maar beperkte verbetering van de nutritionele aanpak waargenomen. Verschillende barrières die reeds in het eerste onderzoek werden vastgesteld, werden ook vastgesteld in dit vervolgonderzoek.

Ziekte-gerelateerde ondervoeding bij gehospitaliseerde kinderen blijft een aandachtspunt met verschillende nadelige gevolgen waaronder een hoger risico op complicaties, een langer ziekenhuisverblijf en bijgevolg hogere gezondheidskosten. Hierdoor is het voorkomen en tijdig opsporen van ziekte-gerelateerde ondervoeding van groot belang en dient er een goede nutritionele aanpak voorhanden te zijn in de ziekenhuizen. In dit onderzoek werd aan 90 Belgische pediatrische ziekenhuisafdelingen gevraagd op welke manier de gehospitaliseerde kinderen gescreend worden op ondervoeding, hoe dit wordt aangepakt en wat de rol van de diëtiste hierin is. Er werd ook navraag gedaan naar de mogelijke barrières die de zorgverleners ondervinden bij het aanbieden van een adequate nutritionele zorg, alsook naar interesse in bijkomende opleiding. De antwoorden werden vergeleken met deze uit 2014 zodat ook kan nagegaan worden of de aanbevelingen van een werkgroep van ESPGHAN een belangrijke impact hebben op de dagelijkse praktijk. 

Belangrijkste inzichten: 

  • Systematische screening naar de voedingsstatus van een patiënt, gebeurt in 32,8% van de bevraagde ziekenhuizen.
  • De meerderheid van de deelnemende ziekenhuizen (59%) gaf aan enkel te screenen indien er een klinisch vermoeden was van ondervoeding of moeilijkheden tijdens het eten.
  • De meerderheid van de deelnemende ziekenhuizen (67,2%) gebruikte voor de screening geen screening tools. De ziekenhuizen waar er wel gescreend werd, maakten voornamelijk gebruik van de tool, STRONGkids (29,5%).
  • De meest voorkomende barrières om te screenen op ondervoeding waren het gebrek aan tijd en kennis en een tekort aan personeel.
  • De meest voorkomende barrières om de voedingstoestand te objectiveren waren eveneens gebrek aan tijd en kennis.
  • Bij de barrières om malnutritie aan te pakken, werd naast gebrek aan tijd en kennis , ook het ontbreken van terugbetaling van de behandeling als een belangrijke reden gegeven.
  • Slechts 19,7% van de deelnemende ziekenhuizen heeft een protocol voor de behandeling rond ondervoeding.
  • 91,8% van de deelnemers gaven aan geïnteresseerd te zijn in een workshop om voedingszorg te verbeteren waarbij 83,6% interesse toont voor een uitgewerkt protocol en 82% voor opleiding in een klinische setting.
  • Hoewel het aantal diëtisten is toegenomen t.o.v. 2014, tonen de resultaten dat zij toch niet steeds systematisch bij de nutritionele aanpak van gehospitaliseerde patiënten betrokken zijn.
  • Dit onderzoek laat een bemoedigende, maar nog beperkte vooruitgang zien in de de nutritionele aanpak in Belgische pediatrische afdelingen. Er lijkt een groeiend bewustzijn van ondervoeding. Echter, er blijven aanzienlijke verbeterpunten bestaan, zoals de betrokkenheid van diëtisten in de klinische praktijk en het gebruik van gestandaardiseerde protocollen voor screening, voedingsbeoordeling en beheer.

Indien u graag meer info wenst, kan u hier de link naar het artikel terugvinden.

Referentie: Destoop, M., Vandenplas, Y., Raes, M., Hauser, B., De Greef, E. & Huysentruyt, K. (2025). Nutritional Care of Hospitalized Children in Belgium: A Follow-Up Survey. Nutrients. 18;17(4):718. doi: 10.3390/nu17040718.

Marlies Destoop
Destoop et al. 2025
Main Category
Article Type
Image Type Desktop
Destoop et al. 2025
Medical Speciality
Anonymous access
Uit

Ziekte-gerelateerde ondervoeding bij kinderen

Deze review uit 2025 gaat over ziekte-gerelateerde ondervoeding bij gehospitaliseerde kinderen, kinderen met een chronische aandoening en kinderen op intensive care. Het toont aan dat dit nog steeds een veelvoorkomend probleem is waar aandacht aan moet blijven geschonken worden. In deze review zijn studies geïncludeerd die een overzicht geven van de prevalentie, beoordeling en behandeling van ziekte-gerelateerde ondervoeding in verschillende settings. Zo wordt er een duidelijk overzicht geboden van de bestaande literatuur over deze topic.

Ziekte-gerelateerde ondervoeding (Disease associated malnutrition, DAM), wordt hier gedefinieerd als “onevenwichtige voeding of abnormaal gebruik van voedingsstoffen die klinisch significante nadelige effecten op de weefselfunctie en/of de lichaamslengte /samenstelling veroorzaken, met daaropvolgende impact op gezondheidsuitkomsten”. Het kent in hoge inkomenslanden een hoog prevalentiecijfer bij gehospitaliseerde kinderen, zo schommelen cijfers tussen 18,5% en 53%. Er is een associatie tussen ondervoeding bij kinderen en een langere ziekenhuisopname, kunstmatige beademing alsook verblijf op de intensive care. Daarnaast kan dit ook bijdragen tot hogere gezondheidskosten. Om nadelige gevolgen zoveel mogelijk te beperken, is het sterk aangewezen om het voedingsmanagement plan te blijven verderzetten in de thuissituatie. Zo wordt er namelijk bij 24% tot 30% van de kinderen (met ondervoeding) een verminderde eetlust en gewichtsverlies vastgesteld na ontslag uit het ziekenhuis.

Ziekte-gerelateerde ondervoeding kan in theorie bij elk kind voorkomen maar in bepaalde situaties is er een verhoogd risico waaronder bij kinderen met cerebrale parese.

 

Belangrijkste inzichten:

  • Algemene prevalentie van ziekte-gerelateerde ondervoeding bij gehospitaliseerde kinderen, kinderen met een chronische aandoening en kinderen op de intensive care bedraagt 10%.
  • Goede voeding is belangrijk om gezondheidsuitkomsten te verbeteren.
  • Opstart van enterale voeding op de intensive care was het geval bij slechts 1/3 van de kinderen (na 48 uur). Slechts 22% van de kinderen kregen enterale voeding binnen de 24 uur.
  • Intermittent vasten biedt mogelijks voordelen waaronder het bevorderen van ketose en een goede slaap waakcyclus maar hierbij is goede begeleiding cruciaal.
  • Bij ernstig zieke kinderen, is het continue aanbieden van voeding een mogelijke aanpak om symptomen van voedingsintolerantie te voorkomen.
  • Ziekte-gerelateerde ondervoeding (DAM) wordt best gediagnosticeerd a.d.h.v. verschillende parameters (BMI, gewicht, huidplooimeting, omtrek van de bovenarm,…) om alle oorzaken beter in kaart te brengen.
  • In de aanpak van ziekte-gerelateerde ondervoeding bij kinderen, speelt de diëtiste een cruciale rol en is een gepersonaliseerde aanpak cruciaal.


 

Indien u graag meer info wenst, kan u hier de link naar het artikel terugvinden.

 

Huysentruyt K, Hulst JM, Gerasimidis K, Joosten KF. Disease associated malnutrition in pediatrics - what is new? Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2025 May 1;28(3):289-296.

Main Category
Article Type
Image Type Desktop
Huysentruyt 2025 et al
Medical Speciality
Anonymous access
Uit