Doctoraatsverdediging: CDED-dieet bij de Ziekte van Crohn
Op 16 oktober 2025 verdedigde Rotem Sigall Boneh haar proefschrift over de rol van het Crohn’s Disease Exclusion Diet (CDED) bij de behandeling van de ziekte van Crohn.
Achtergrond
De incidentie van inflammatoire darmziekten (IBD) neemt wereldwijd toe. De ziekte heeft een multifactoriële oorsprong, waarbij genetische factoren, het immuunsysteem en het darmmicrobioom een rol spelen. Hoewel farmaceutische therapieën vaak effectief zijn in het onderdrukken van ontstekingen, pakken ze de onderliggende oorzaken van de ziekte niet aan. Eerder onderzoek heeft aangetoond dat het Exclusieve Enterale Voedingsdieet (EEN) een hoge remissiegraad kan opleveren na zes tot acht weken behandeling. De toepassing van dit dieet is echter beperkt vanwege de lage therapietrouw en het sterk beperkende karakter ervan.
Onderzoeksdoel
Het doel van Mevrouw Boneh’s doctoraatsonderzoek was om het Crohn’s Disease Exclusion Diet (CDED) verder te onderzoeken. De focus lag op: het begrijpen van de mechanismen tussen het microbioom en de gastheer, het identificeren van voorspellers van de behandelrespons, en het verbeteren van de toepasbaarheid van dieetinterventies bij verschillende patiëntengroepen.
Onderzoek en Resultaten
Dit doctoraatsonderzoek bestudeerde zowel kinderen als volwassenen met de ziekte van Crohn. Bij kinderen bleek na zes weken behandeling met het CDED-dieet, ondersteund door Modulen®, de tolerantie aanzienlijk beter dan bij het EEN-dieet. De meeste kinderen bereikten remissie na zes weken, en deze remissie bleef behouden. Bij volwassenen werden ook positieve effecten waargenomen, hoewel de therapietrouw uitdagender was. Toch toonde het onderzoek aan dat het dieet leidde tot klinische en biochemische verbetering en een gunstige invloed had op het microbioom.
De effectiviteit van het CDED-dieet lijkt verband te houden met:
- een toename in microbiële diversiteit
- een toename van gunstige bacteriën en een afname van pathogene soorten
- verbeterde intestinale permeabiliteit
- veranderingen in het tryptofaanmetabolisme, wat mogelijk een rol speelt in immuunregulatie
Discussie en Vragen van de Commissie

Na de presentatie stelde de doctoraatscommissie verschillende diepgaande vragen, waaronder:
- Is het nodig om het dieet te starten met twee weken EEN? Volgens de onderzoeker is dit waarschijnlijk niet nodig, behalve bij ernstig zieke patiënten.
- Spelen probiotica een rol bij patiënten met de ziekte van Crohn? Momenteel is er geen wetenschappelijk bewijs dat het gebruik van probiotica in deze context een rol speelt.
- Hoe lang moeten patiënten het CDED-dieet volgen, en kunnen ze overstappen op een mediterraan dieet? Dit is nog onderwerp van lopend onderzoek.
- Welke principes van het CDED zijn het belangrijkste om te behouden? Mevrouw Boneh benadrukte het belang van voldoende inname van fruit en groenten en het beperken van bewerkte voedingsmiddelen."
Conclusie
Het doctoraatsonderzoek van Rotem Sigall Boneh biedt belangrijke inzichten in de rol van voeding bij de ziekte van Crohn. Het CDED-dieet blijkt een veelbelovende, beter haalbare behandelingsoptie te zijn die niet alleen leidt tot klinische remissie, maar ook bijdraagt aan het herstel van de darmgezondheid via gunstige veranderingen in het microbioom.
Lees het volledige proefschrift via: https://dare.uva.nl/search?identifier=15e510db-c7c2-42c2-9032-eb7c387eb75b
Meer over Modulen® weten? Klik hier




